گلستان ادبیات

الف ) زبان درس زبان فارسی 1                                                                   شماره 3

شناسی :

1.     اجرای سازنده ی نظام زبان در درجه ی اول .......................... است .

2.     انتقال پیام در قالب ........................ صورت می گیرد .

3.     به سبب ویژگی ............... ما می توانیم در مورد چیزهایی حرف بزنیم که اکنون حاضر نیستند یا حتی اصلا وجود ندارند .

4.     ...................... به شکلی از زبان گفته می شود که فقط در تلفظ با هم فرق دارند .

5.     زبان شناسی جدید را به چه نام هایی می شناسند ؟

6.     وظیفه گویش شناسی چیست ؟

7.     رابطه ی معنایی میان کلمات " ورزش و فوتبال " را بیان کنید .

8.     عبارت "گفته شده بود " جزء کدام یک از گروه های زبانی محسوب می شود ؟

9.     وظیفه ی " صرف " را در دستور زبان بیان کنید .

ب) املا و بیاموزیم :

1.     در گروه کلمات زیر املای برخی از گروه کلمات نادرست  آمده است ، درست آنها را بنویسید .

الف – خبث طینت          ب- حرم آفتاب               ج- ثبت وضیت           د – عجین و آمیخته

2.     املای تقریری چیسیت ؟

3.     گروه کلمه چیست ؟

4.     علت نادرستی عبارت زیر را بنویسید

هم آنان درباره ی مطبوعات مقاله نوشتند هم ما

5.     کاربرد "ی" میانجی را در کلمه "همای سعادت " توضیح دهید .

6.     کاربرد درست کلمات " گرایشات " و" جانا " را بنویسید .

ج) دستور :

1.     هر یک از واژه های زیر را از نظر ساخت ( ساده ، مشتق ، مرکب ) چه نوع اسمی هستند ؟

گنجشك (                )             گریه (                    )             

2.     در عبارت " کتاب را از فروشگاه خریدم " کتاب معرفه ( شناس ) است یا نکره (ناشناس ) ؟ چرا ؟

3.     با توجه به عبارت :" علی نامه می نویسد ."

الف ) فعل " می نویسد " چه زمانی است ؟

ب) فعل " می نویسد " رابا حفظ شخص به صورت ماضی التزامی بنویسید .

ج) فعل " می نویسد " گذرا به چیست ؟

4.     جمع مکسر کلمه ی " رای " را بنویسید .

5.     نمودار گروه اسمی زير را رسم کنید :  

                     « چهار دانش آموز زرنگ »

6.     نوع  گزاره را مشخص کنید : ایران سرزمین دلیران است .

7.     با توجه به عبارت :

" کشانی مغرور آهنگ بازگشت دارد که رستم نهیبش می زند که هماوردت   آمد بر مگرد . اشکبوس خود را آماده می کند و نام و نشان وی را می پرسد .

الف نوع ضمیر های مشخص شده را بنویسید .

ب) ضمیر شخصی پیوسته را به صورت جدا بنویسید .

ج) مرجع ضمیر جملات بالا را مشخص کنید .

8.     نوع قید ها را مشخص کنید :

الف ) قرار بود همان روز صبح مجید به تهران برود .

ب) متاسفانه علی به سختی بیمار شده است .

9.     از فعل "سوخت " صفت فاعلی و صفت مفعولی بسازید .

10. نقش نماها را در عبارات زیر بیابید و نوع آنها را بنویسید .

فردوسی شاهنامه را در قرن چهارم سرود .

د) نگارش :

1)    با استفاده از علائم نگارشی عبارت زیر را نشانه گذاری کنید .

عوامل مهم تربیت عبارتند از خانواده ، مدرسه ، معلم ، کتاب و

2)    شیوه بیان عبارت زیر چیست چرا ؟

" غروب ، غم رنگ و خونین ، و خورشید در زیر پلک غبار ، اشک خونین می بارد ."

3)    کاربرد امروزی کلمات مقابل را بنویسید : چکاد (               )            مستعمل (                      )

4)    خلاصه نویسی چه فایده ای دارد ؟

5)    نامه ها چند نوع هستند نام ببرید .

6)    نوع نوشته ی زیر چیست ؟ دو ویژگی از ویژگی های این نوشته را بنویسید .

" در پیشاور تقریبا همه فارسی را می دانند ، منتها از فروتنی این را اعتراف نمی کنند ، اگر از کسی بپرسی که فارسی می داند یا نه به فارسی فصیح جواب می دهد که فارسی  را نمی داند و از خنده ی ناگهانی ات در شگفت می شود ."

زبان فارسی  سال اول                                                                   شماره 4

الف ) زبان شناسی :

1.     چرا شناخت زبان دشوار است ؟

2.     دو ساختی بودن زبان چه فایده ای دارد ؟

3.     واج شناسی چیست ؟

4.     رابطه ی بین کلمات (درس ریاضی ) و (خانه منزل ) چیست ؟

5.     زبان شناسان برای رفع مشکل تغییر و تحول دائمی زبان چه می کنند ؟

6.     هدف از مطالعه ی زبان در گذشته چه بوده است ؟

7.     در سطح دستور ، زبان شناسان این سطح را به چند دسته تقسیم می کنند ، نام ببرید .

ب) نگارش :

1.     کدامیک از انواع ویرایش مربوط به آراستگی ظاهری و نظم و ترتیب بخشیدن به اثر است ؟

2.     در کدامیک از انواع نوشته هر لفظی به معنای روشن و حقیقی خود بکار رفته است ؟

3.     در توصیف ،ذکر کدام دسته از جزئیات ضرورت دارد ؟

4.     استفاده ی بیش از حد از آرایه های ادبی در نوشته های ادبی چه نتیجه ای ببار می آورد

5.     در چه صورتی نوشته روح و تحرک بیشتری پیدا می کند؟

6.     (جدول ضربی عمل نکردن ) در خاطره نویسی یعنی چه ؟

7.     از مواردی که در نوشتن نامه های اداری و رسمی باید رعایت کنیم ، دو مورد را بنویسید .

8.     شان نامه در چیست ؟

9.     روش های خلاصه نویسی را بنویسید .

ج) املا و بیاموزیم :

1.     خط معیار برای دست نوشته های ما کدام است ؟

2.     جمله ی زیر را ویرایش کنید و علت را توضیح دهید .

گاها ، کارهایی انجام می دهیم که درست نیست .

3.     یکی از فواید املای تقریری را بنویسید .

4.     چه کلماتی  اهمیت املایی دارند ؟

5.     کاربرد کدام واژه غلط است ؟

اخبارها                             خبرها                                   اخبار

6.     رعایت نشانه ی خطی در چه مواردی ضروری است ؟

7.     چرا تركيب« سخن نغز » را  جمله نمی دانیم ؟

د) دستور :

1. از مصدر (شکستن )بن ماضی ، بن مضارع و صفت مفعولی بسازید .

2. فعل ( رنجید ) را گذرا کنید .

3. ویژگی های اسم مشخص شده در جمله ی زیر را بنویسید ( عام / خاص/ جمع یا مفرد / معرفه یا نکره یا جنس / ساده ، مشتق یا مرکب یا مشتق مرکب )

ایران سرزمین  دلیران است .

4. نوع وابسته های پیشین و پسین را در تر کیب زیر بنویسید .

   آن دو دختر هنر مند شهر

6.     به واژه ی ( کتاب ) یک صفت عالی و یک مضاف الیه بیافزایید

7.     در جمله زیر نوع ضمیر و مرجع آن را مشخص کنید .

پد رهر شب که به خانه بر می گردد از دوستش صحبت می کند .

8.     در جمله زیر ضمیر شخص را به ضمیر مشترک تبدیل کنید .

مریم کارش را انجام می دهد .

9.     واژه ی (کدام ) را در دو جمله طوری بکار ببرید که یک بار ضمیر پرسشی و یک بار صفت پرسشی باشد .

10. در نوشته زیر قید را شناسایی کنید و نوع آن را به طور دقیق بنویسید .

        «او حتما از دوستش پرسیده بود .»

11. در کدام جمله متمم قیدی به کار رفته است .

 احمد از تهران آمد                            احمد از سگ می ترسد                          

12. در نوشته ی زیر حروف ربط وابستگی و همپایگی را مشخص کنید .

آمدم که تو را ببینم ولی تو در خانه نبودی

13.در جمله زیر نوع نقش نماها را مشخص کنید .

ای خدا ما را در تحصیل علم یاری کن .

سوالات در س زبان فارسی (1)  اول دبیرستان        خرداد 83                              شماره 5

الف ) نگارش :

1.     در توصیف ، کدام دسته از جزئیات یک پدیده مورد توجه قرار می گیرند ؟

2.     کدام نوع از انواع ویرایش ، ناظر بر جنبه علمی یا تخصصی اثر است ؟

3.     جان بخشیدن به اشیاء را در جمله ای نشان دهید ؟

4.     چرا عبارت " گفته آمد " نا درست است برابر مناسب آنرا بنویسید ؟

5.     جمله زیر را کوتاه تر کنید به طوری که مفهوم اصلی آن حفظ شود .

"در کارهای بزرگ و مهمات باید با خردمندان و و عقلا مشورت و هم اندیشی کرد "

6.     در کدام یک از انواع نوشته ، کلمات و عبارتهای دشوار و پر تکلف دیده نمی شود ؟

7.     دو مورد از فواید خلاصه نویسی را بنویسید .

8.     چرا بعضی از خاطرات ماندنی و پر ارزش هستند ؟

9.     با رعایت تمام قسمتهای یک نامه اداری ،درباره موضوع زیر یک نامه اداری بنویسید .

ب) دستور :

1.     جمله ای بنویسید که در آن واژه "نهال " اسم جنس باشد .

2.     کدام یک ازساخت ( ساده ،مرکب و مشتق ) اسم های زیر هستند ؟

الف :جوشش                     ب: استفاده

3.     زمان ونوع هر یک از افعال زیر را بنویسید ؟

الف : می پذیرد                                    ب: گفته است

4.     فعلهای ناگذر زیر را گذرا کنید .

الف : چکیده باشد ----------------->

ب: دویده باشد -------------------->

5.     واژه ی «کدام» رادر دوجمله جداگانه یک بار به عنوان ضمیر پرسشی ویک بار به عنوان صفت پرسشی به کار ببرید .

6.     جدول زیر را کامل کنید ؟

7.     در عبارت زیر قید ها را شناسایی کنید و نوع آن ها را به طور دقیق بنویسید .

                   " شاید به خوبی نتوانستم امروز بااو سخن بگویم "

8.     نوع ضمیر ها را در عبارت زیر مشخص کنید .

                    " صد بار برایت گفتم زمستان  سالی که در آن دنیا آمدید خودم آنرا خریدم "

9.     در عبارت زیر یک حرف ربط وابسته ساز و یک حرف ربط همپایه ساز مشخص کنید ؟

" این فواید گوناگون سبب می شود که بنای مسجد هم راحت باشد هم سودمند "

10. واژه "حافظ " را بانقش نماهای کسره و حرف ندا در جمله های جداگانه بکار ببرید .

11. نمودار گروه اسمی زیر را رسم کنید .

                                                       " پروانه زیبای خیال "

پ ) زبان شناسی :

1.     مشخص کنید هر یک از موارد زیر مربوط به کدام ویژگی زبانی می باشد ؟

الف ) خورشید با نگاه خود به من می خندد .

ب) حافظ در قرن هشتم زندگی می کرد .

2.     در تعریف زبان مقصود از ارتباط زبانی چیست ؟

3.     صورت هایی نظیر "به باغ اندرون " و " شنیدستم " در کدام يك از شاخه هاي زبان شناسی مورد مطالعه قرار می گیرند ؟

4.     در زبان شناسی سنتی هدف از مطالعه زبان چیست ؟

5.     رابطه معنایی میان واژه ها ی "عاقل و جاهل " و" ورزش و والیبال " را بنویسید ؟

6.     واج شناسی را تعریف کنید ؟

7.     زبان شناسان از نشانه های زبان به چه نامی یاد می کنند ؟

8.     زبان شناسی جدید را به نام های ..................... و................... می شناسیم .

د) املا و بیاموزیم :

1.     مثالی بنویسید که در آن نقش نمای اضافه الزامی است .

2.     چرا کاربرد کلمه ناچارا در زبان فارسی نا درست است .

3.     اگر کلمه ای به صامت ختم شود در حالت اضلفه چه می گیرد ؟ ( با یک مثال )

4.     در فارسی چه کلمه هایی اهمیت املایی دارند ؟

5.     در گروه کلمات زیر املای برخی از گروه کلمات نادرست آمده است آنها را بنویسید ؟

الف ) قلب و فؤاد         ب)غالب شعر      ج) طمانینه  و آرامش         د) تفحسات عمیق

6.     کدامیک از جمعهای عربی زیر در فارسی به معنای مفرد بکار می رود ؟

         طلبه  -   اخبار – کتب – طرق – حقوق